آنچه درباره چپ کوک و راست کوک باید بدانید

به طور کلی صدای موسیقی ایرانی را می‌توان به دو بخش کلی چپ و راست تقسیم کرد. ما در این مقاله به بررسی چپ کوک و راست کوک می پردازیم 

به طور کلی صدای موسیقی ایرانی را می‌توان به دو بخش کلی چپ و راست تقسیم کرد. چپ کوک و راست کوک بودن به تفاوت فرکانس صدای ساز یا انسان‌ها و زیر و بمی آن می‌گویند. به گونه‌ای که صدای خانم‌ها که دارای تنالیته و فرکانس زیر است را در دسته‌ی چپ کوک و صدای آقایان که بم است را در دسته‌ی راست کوک قرار می‌دهند. با ما در ادامه بااین مقاله همراه بشید تا به بررسی آنچه  درباره چپ کوک و راست کوک باید بدانید ، بپردازیم . همچنین میتوانید با پیوستن به ما و دانلود آهنگ جدید از آپ آهنگ ، از دنیای زیبای موسیقی لذت ببرید

اصطلاح چپ را به صدا‌هایی در محدوده‌ی فرکانس خانم‌ها و کودکان نسبت می‌دهند و اصطلاح راست را به صدا‌های در محدوده‌ی فرکانس آقایان نسبت می‌دهند. به عبارت دیگر صدا‌های زیر را چپ و صدا‌های بم را راست می‌نامند. ولی این نسبت نامگذاری ثابت و همیشگی نیست و استثنا هم دارد. مثلا بعضی آقایان می‌توانند صدایی در محدوده‌ی فرکانس چپ داشته باشند مثل صدای زنده یاد استاد ایرج بسطامی که با صدای چپ تناسب بیشتری داشت.

و اما چپ کوک و راست کوک به چه معناست!

دلیل نام گذاری چپ و راست

• برخی می‌گویند این نامگذاری از ساز تار و سه تار آمده است. به طوری که اگر نوازنده ساز را در دست بگیرد، سیم‌های بم ساز در طرف راست و سیم‌های زیر ساز در طرف چپ نوازنده قرار می‌گیرد. به همین دلیل صداهای زیر را چپ و صداهای بم را راست می‌گویند.
• برخی دیگر دلیل نامگذاری را از نحوه‌ی کوک کردن ساز توجیه می‌کنند، به طوری اگر هنگام کوک کردن گوشی ساز را به سمت چپ بچرخانیم صدا زیر می‌شود و اگر به سمت راست بچرخانیم صدا بم می‌شود. به همین دلیل صداهای زیر را چپ و صداهای بم را راست می‌گویند.

نحوه‌ی ورود و خروج از صدای چپ به راست یا برعکس

• اگر از هر نت مبدأ راست با محاسبه خود نت مبدأ، ۵ نت بالاتر یا ۴ نت پایین‌تر برویم، مایه به دست آمده مایه‌ای چپ خواهد بود.
• اگر از هر نت مبدأ چپ با محاسبه خود نت مبدأ، ۴ نت بالاتر یا ۵ نت پایین‌تر برویم، مایه به دست آمده مایه‌ای راست خواهد بود.

در پایان قابل ذکر است که اصطلاح چپ کوک و راست کوک بیشتر مربوط به موسیقی سنتی ایران و آواز بوده و به کار بردنش برای سبک‌های دیگر موسیقی و خوانندگی زیاد صحیح نیست.